موسسه حقوقی دادآوران نستوه | شرایط ثبت علامت تجاری و ثبت برند چیست؟

20 /02 /1398
مدیر سایت
مقالات تجارت
76

شرایط ثبت علامت تجاری و ثبت برند چیست؟





 قوانین ثبت علامت تجاری و ثبت برند


در این مطلب سعی داریم به بررسی فرآیند ثبت علامت تجاری و ثبت برند در حوزه مالکیت فکری بپردازیم. امیدواریم این مطلب برای شما مفید فایده واقع شود. با ما همراه باشید.

مقدمه
مالکیت فکری یا مالکیت معنوی حقوق ناشی از آفرینش های ذهنی بشر است، که خالق یا پدید آورنده آن فکر نسبت به آن حقی پیدا می کند. دولت نیز به نمایندگی از جامعه آن حقوق را مورد حمایت قرار می دهد.

مالکیت فکری در حیطه اجرا و عمل یک دسته بندی سنتی دارد. این دسته بندی عبارت است از : ۱- مالکیت صنعتی ۲- مالکیت ادبی یا هنری یا کپی رایت

مالکیت ادبی یا هنری یا کپی رایت

در واقع موضوع مالکیت ادبی یا مالکیت هنری یا مالکیت کپی رایت همان حقوق مولف، مصنف یا هنرمند است. در این خصوص در سال ۱۳۴۸ قانونی نیز با عنوان حمایت از حقوق مولفان، هنرمندان یا مصنفان تصویب شده است. متولی این حوزه وزارت ارشاد است. با این توضیح که، اگر در حوزه ادبی، هنری یا کپی رایت و یا به طور کلی قصد ثبت اثر ادبی یا هنری خود را داشته باشید و می خواهید از حقوق مربوط به کپی رایت استفاده نمایید، می بایست به حوزه حقوقی وزارت ارشاد مراجعه کنید. در بخش ادبی، هنری و کپی رایت پس ارائه مدارک و تکمیل فرم ها از جانب شما، کار ارائه شده بررسی و کارشناسی می شود و در نهایت به شما شماره ثبت داده می شود. توجه نمایید،  این حوزه هیچ ارتباطی به ثبت علامت تجاری ندارد. در واقع شخصی به عنوان ناشر و مولف اثر خود را ثبت می کند و وزارت ارشاد نیز متولی حمایت از علامت تجاری نمی باشد. برای مثال، انتشارات الف اقدام به ثبت اثر تالیفی خود در وزارت ارشاد می نماید. وزارت ارشاد از اثر ثبت شده حمایت می کند اما  وزارت خانه مزبورهیچ حمایتی از برند و علامت تجاری انتشارات الف به عمل نمی آورد، چرا که وزارت ارشاد صرفاً در خصوص محتویات آن کتاب یا اثر هنری به شما شماره ثبت می دهد.

مالکیت صنعتی

برای مالکیت صنعتی هشت زیر شاخه به شرح آتی تعریف شده است :

 حق اختراع، علائم تجاری، نشانه های جغرافیایی، اسرار تجاری، مدارهای یک پارچه، طرح های صنعتی، مدل های مصرفی یا اختراعات کوچک، علامت تجاری

با توجه به اینکه بحث این نوشتار بررسی فرآیند ثبت علامت تجاری می باشد، لذا از پرداختن به زیر شاخه های دیگر مالکیت صنعتی خودداری می نماییم. ادامه بحث را با بررسی جایگاه علامت تجاری در کشورمان پی خواهیم گرفت.

جایگاه علامت تجاری در ایران

جایگاه علامت تجاری در کشور ما کجاست و متولی آن کیست ؟

تا پیش از سال ۱۳۸۶ یک اداره تحت عنوان
اداره ثبت شرکت ها و مالکیت صنعتی مشغول به کار بود. از سال ۱۳۸۶ اداره ثبت شرکت ها از اداره مالکیت صنعتی تقکیک گردید. به تعبیر ساده تر، بعد از سال ۱۳۸۶ به جهت وظایفی که به این اداره کل داده شد و حجم گسترده این وظایف، با تصمیم رئیس وقت قوه قضاییه آقای شاهرودی یک اداره به دو اداره تقسیم گردید. ( اداره ثبت شرکت ها و مالکیت صنعتی به دو اداره مجزا تحت عنوان اداره ثبت شرکت ها و اداره کل  مالکیت صنعتی تبدیل گردید). در سال ۱۳۹۳ ریاست وقت قوه قضاییه آقای لاریجانی وظایف اداره مالکیت صنعتی را  در حوزه داخلی و بین الملل ارتقاء داد. در حقیقت اداره کل مالکیت صنعتی تبدیل به مرکز مالکیت معنوی گردید. در حاضر در چارت سازمانی و اداری چیزی تحت عنوان اداره کل مالکیت صنعتی نداریم.

سابقاً در اداره کل مالکیت صنعتی دو بخش مجزا وجود داشت. بخش ثبت علائم تجاری و بخش ثبت اختراعات. این دو بخش شالوده اداره کل مالکیت صنعتی را تشکیل می داد. اما از سال ۱۳۹۳ که اداره کل مالکیت صنعتی جای خود را به مرکز مالکیت معنوی داد، سه اداره در بدنه مرکز مالکیت معنوی ایجاد گردید. این سه اداره عبارتند از:
اداره ثبت علائم تجاری و نشانه های جغرافیایی، اداره ثبت اختراعات، اداره ثبت طرح های صنعتی

در ادامه می بایست اذعان گردد، مرکز مالکیت معنوی زیر مجموعه قوه قضاییه و سازمان ثبت اسناد و املاک کشور می باشد. این اداره دارای پنج معاونت است. سه معاونت تخصصی دارد و دو معاونت عمومی.

سه معاونت تخصصی اداره مزبور شامل: اداره ثبت علائم تجاری و نشانه های جغرافیایی، اداره ثبت اختراعات و اداره ثبت طرح های صنعتی می باشد. همچنین دو معاونت عمومی آن عبارتند از: معاونت فناوری و اطلاع رسانی، معاونت پشتیبانی.

حال هر یک از سه معاونت تخصصی خود به ادارات دیگری تقسیم شده اند. معاونت ثبت علائم تجاری و نشانه های جغرافیایی خود دارای دو بخش داخلی و بین المللی است.

معاونت ثبت اختراعات نیز به همین صورت است. داخلی و بین المللی.

معاونت ثبت طرح های صنعتی یک اداره است. در حقیقت این اداره فاقد بخش بین المللی می باشد، علت آن هم این است که ما هنوز به کنوانسیون های بین المللی برای ثبت طرح های صنعتی و بین المللی الحاق نشده ایم.

پس از شناخت ساختار سازمانی اداره مالکیت معنوی، ادامه بحث را با تعریف علائم تجاری و اقسام آن پی خواهیم گرفت.

 

☑️  بیشتر بدانیم >> اداره ثبت شرکتها و مالکیت صنعتی


تعریف علامت

در ماده ۳۰ قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری تعریف علامت بیان شده است. ماده مزبور در تعریف علامت می گوید: علامت یعنی هر نشان قابل رویت که بتواند کالاها و خدمات اشخاص حقیقی یا حقوقی را از هم متمایز سازد. به عبارت ساده تر، علامت هر نشانه ای است که بتواند کالا و خدمات یک بنگاه یا یک تجارت خانه یا یک تاجر یا یک شخص صاحب حرفه یا یک شخص دارای صنعت را از کالا و خدمات رقیب او متمایز کند. همچنین مقنن در قانون سال ۱۳۸۶ یک ویژگی برای علامت تجاری قائل شده است، مبنی بر اینکه علامت قابلیت تمایز و جدایی داشته باشد. یعنی خدمات یک شخص از خدمات یک شخص دیگر تمیز داده شود. علامت می تواند برگرفته از نام شخص مالک یا ابداعی باشد، اما نمی تواند برگرفته از علامت شخص دیگری باشد. گفتنی است، در خصوص علامت می تواند اسم یا عدد اختیار شود. همچنین می تواند تصویر بدون اسم یا عدد اختیار شود ویا به صورت تلفیقی از موارد گفته شده باشد.

تقسیم بندی علامت

علامت خود چهار قسم می باشد : علامت تجاری، علامت خدماتی، علامت جمعی و علامت تاییدی یا تصدیقی یا تضمینی

علامت تجاری : جایی که علامت، کالای یک تجارت خانه اعم از حقیقی یا حقوقی را از رقیب تمایز دهد علامت تجاری است.

علامت خدماتی : در جایی که علامت صرفاً خدمات را تمیز دهد به آن علامت خدماتی می گویند. برای مثال می توان به علامت های بانک و بیمه اشاره نمود. توجه نمایید، بانک و بیمه کالا تولید نمی کند ولی خدمات ارائه می دهند. نظیر بیمه بدنه و بیمه ثالث.

مثال دیگر آژانس های مسافرتی می باشند. خدماتی که این آژانس ها ارائه می دهند شامل صدور بلیط، رزرو هتل یا رستوران و غیره می باشد.

علامت جمعی : علامت مربوط به هر تشکلی که دارای اعضای مشخصی است و آن اعضا با رعایت یک سری ضوابط از آن علامت استفاده می کنند. مانند علامت کانون وکلای دادگستری مرکز که مورد استفاده وکلای عضو کانون قرار می گیرد. ( علامت کانون وکلا بر روی کت، سربرگ یا کارت ویزیت وکلا استفاده می گردد).

علامت تاییدی، تضمینی یا تصدیقی

علامتی که دارای اعضای مشخصی نیست ولی رعایت یک سری موازین از سوی شخص استفاده کننده الزامی است. مانند علامت استاندارد یا نماد اعتماد الکترونیک.

 

☑️  بیشتر بدانیم >> نحوه ابطال ثبت علامت تجاری


فرآیند ثبت علامت

فرآیند ثبت علامت را باید در دو بخش داخلی و بین المللی بررسی نمود. اگر قصد ثبت علامت در داخل کشور را دارید می بایست به سایت  اداره مالکیت معنوی مراجعه نمایید.  

در صفحه اول سایت، بسته ثبت علائم تجاری، اختراع یا طرح های صنعتی بارگذاری شده است. گزینه مورد نظر خود را انتخاب کنید. توصیه می شود، راهنمای صفحه اول سایت مطالعه گردد.

تکمیل فرم اظهارنامه بسیار مهم است. تکمیل این فرم همانند دادخواست های حقوقی جنبه تخصصی دارد. شما می بایست به دقت فرم های مربوطه را تکمیل نمایید.

در تکمیل فرم های مربوطه بحث کالا و خدمات بسیار حائز اهمیت می باشد. می خواهیم ببنیم کالا و خدمات به چه صورتی طبقه بندی می شود. در این خصوص موافقت نامه (نیس فرانسه) موجود است. با این توضیح که، ایران عضو این موافقت نامه نمی باشد، ولی دستور اداره مالکیت معنوی تبعیت از این موافقت نامه است. به موجب این موافقت نامه اگر محصولی نام کیک را دارا باشد، این محصول در تمام کشورهای دنیا با نام کیک شناخته خواهد شد. در حقیقت، هیچ کشوری نمی تواند به کیک، پفک بگوید. این طبقه بندی هر چهار سال یک بار مورد بازنگری قرار می گیرد.

پس در بسته کالا و خدمات نام کالای مدنظر خود را جست و جو  نمایید، همان را انتخاب کنید. در صورتی که نام کالای مد نظر شما موجود نباشد در این خصوص می بایست با اداره مکاتبه گردد. اداره پاسخ می دهد. یا کالای شما موجود است و یا می پذرید که چنین کالایی موجود نیست و در صورت امکان آن را ایجاد می کند. برای مثال، کالایی مانند فالوده در دیگر کشور های دنیا وجود ندارد. اگر شخصی قصد تولید آن را دارا باشد می بایست این کالا ایجاد شود.

مطلب دیگر اینکه، مثلا کالای مد نظر شما لبنی است، در این صورت همه مشتقات لبنیات را انتخاب نمایید.( ماست، دوغ، پنیر، کشک و ...).

برای مثال، اگر شما از مشتقات لبنی صرفا پنیر را انتخاب نمایید، و متعاقباً قصد تولید ماست را داشته باشید با علامتی که سابقاً ثبت نموده اید این امکان برای شما وجود نخواهد داشت. پس بهتر است، در موقع ثبت علامت خود را محدود به یک یا چند نمونه از مشتقات آن کالا ننمایید.

بحث بعدی شرح و توصیف علامت تجاری است. علامت می تواند متشکل از حروف، علامت، تصویر یا تلفیقی از موارد مذکور باشد. در قسمت شرح توصیف علامت، علامت باید دقیقاً توصیف شود. برای مثال برند الف با میمون موتور سوار آن توصیف می گردد. گفتنی است، رنگ علامت می تواند سیاه و سفید باشد. اگر رنگی است باید تمام رنگ ها دقیقاً قید گردد.

اگر قصد ثبت علامت به صورت لاتین را دارید می بایست دارای کارت بازرگانی باشید. در حقیقت ثبت علامت به زبان لاتین نیاز به کارت بازرگانی دارد. البته  کارت بازرگانی تمدید نشده نیز قابل پذیرش است. زبان علامت می تواند، انگلیسی، فرانسه و ... باشد.

اگر شخص کلمات دارای ریشه فارسی را به زبان خارجی در علامت خود به کار گیرد نیاز به کارت بازرگانی نیست. (مثلاً شما اقیانوس را به زبان انگلیسی درج نمایید، نیازی به کارت بازرگانی نیست. اما اگر قصد به کارگیری واژه اوشن را در علامت خود دارید می بایست کارت بازرگانی داشته باشید). در  این خصوص باید فونت فارسی سه برابر انگلیسی باشد. یعنی فارسی از انگلیسی بزرگتر نوشته شود.( مثلاً کلمه حمید فارسی باید از حمید انگلیسی بزرگتر نوشته شود).

در خصوص ثبت علامت برخی از خدمات نیازی به دارا بودن کارت بازرگانی نیست. این خدمات مستثنی می باشند. این خدمات عبارتند از:

وکلای دادگستری در خصوص موسسات حقوقی، خدمات آژانس مسافرتی، خدمات هتل داری، خدمات بیمه، خدمات هواپیمایی، خدمات بانکی. پس در این پنج مورد می توان درخواست ثبت علامت با ریشه لاتین را داد و نیازی به دارا بودن کارت بازرگانی نیست.

ثبت بین المللی علامت

منظور از ثبت بین المللی، ثبت جهانی نمی باشد‌. این که بتوان علامتی را در جهان ثبت نمود ممکن نخواهد بود.

ثبت بین المللی تحت موافقت نامه و پروتکل مادرید است. نود و چهار کشور عضو این پروتکل هستند. پس اگر شخصی بخواهد علامت خود را در دنیا ثبت کند می بایست آن را کشور به کشور ثبت کند. این مهم نیازمندارائه اسناد به وزارت امور خارجه است. پس شما می بایست به قسمت ثبت بین المللی علامت در سایت مراجعه نمایید. تکمیل فرم مربوطه می بایست به زبان فرانسه یا انگلیسی انجام گیرد. تهیه این فرم با مراجعه حضوری به اداره نیز میسر خواهد بود. در فرم جدول کشورها، اسامی کشورهای مد نظر را تیک می زنید. سپس فرم تکمیل شده را به همراه یک درخواست به اداره می دهید. اداره فرم ها و درخواست ها را بازبینی می کند تا ایراد و اشکالی نداشته باشد. اگر نواقصی باشد، رفع نقص می شود و محاسبه هزینه می گردد. هزینه می بایست به فرانک سوئیس پرداخت گردد. هیچ ارز دیگری قابل پذیرش نیست. سپس مدارک به مقر سازمان در سوئیس پست دی اچ ال می کنید. (  اداره نشانی مربوطه را در اختیار شما قرار خواهد داد).

مدارک شما به دبیرخانه سازمان می رود و اظهار نامه شما  به کشورهای انتخاب شده ارسال می شود. کشورها پس از بررسی جواب می دهند. سپس به سایت مراجعه و اطلاع حاصل می کنید.


☎  با ما در تماس باشید


به قلم وکیل مصطفی حسن پور وکیل پایه یک دادگستری عضو کانون وکلای دادگستری مرکز

روابط عمومی گروه وکلای نستوه

برچسب ها:
جدید ترین مقالات تجارت
جدید ترین مقالات
جدید ترین سوالات حقوقی
موسسه حقوقی دادآوران نستوه

 

موسسه حقوقی دادآوران نستوه  با استفاده از وکلای پایه یک دادگستری دارای تجربه، می تواند پاسخگوی مشکلات حقوقی شما عزیزان باشد. اعتماد اولین گزینه برای شروع می باشد.
هم اکنون با ما در ارتباط باشید.
دفتر مرکزی: تهران- پاسداران- بوستان دوم- ابتدای گیلان غربی- پلاک 46- طبقه سوم جنوبی با شماره تماس 22881951 - 22873972 - 021
شعبه: شهریار- اندیشه- فاز 1- ابتدای شاهد شرقی- مجتمع اداری کیمیا- طبقه اول- واحد 3 با شماره تماس 65514382 - 021

 

ساعات کاری شنبه تا چهارشنبه از ساعت 9 صبح الی 20  می باشد.