گروه وکلای رسمی | خلاصه عدالت ترمیمی | مقالات کیفری
ثبت سفارش خدمات:0
کاربر جاری:کاربر میهمان
عضویت در سایت
ورود به حساب کاربری
ثبت شکایات
قوانین سایت
صفحه نخست نقشه سایت تماس با ما
 


خلاصه عدالت ترمیمی

1- تعریف عدالت ترمیمی:
استفان پی گری:
شیوه ای برای نشان دادن واکنش به بزه توصیف کرده و به مقایسه عدالت سزادهنده و عدالت ترمیمی می پردازد و سپس نتیجه می گیرد که واکنش عدالت ترمیمی نسبت به بزه بهتر از کیفر است.
تونی مارشال:
پاسخ و واکنشی است نسبت به بزه که بر ترمیم و جبران خسارت بزه دیده تأکید و تمرکز دارد و باعث مسئولیت پذیری بزهکار نسبت به خسارت می شود و آشتی را میان توده ها و گروه ها به بار می آورد.

نکات حائز اهمیت در تعریف عدالت ترمیمی:
1- ترمیم آسیب های مادی و معنوی جامعه بزه دیدگان
2- ایجاد طیفی از فرصت ها برای مذاکره، گفتگو و حل و فصل مشکلات
3- احساس آرامش، صلح و آشتی و هماهنگی بالا را برای جامعه به ارمغان می آورد.
4- توجه به خسارت های حاصل از بزه، شناسائی و جبران آن
5- فرایندی که رابطه بین بزه دیده بزهکار و گروه های مرتبط با بزه را فراهم می کند.
6- نگاه به آینده و پیشگیری از وقوع مجدد بزه

2- وجوه افتراق
الف- عدالت سزادهنده:
1- سرزنش بزهکار نقش محوری دارد .
2- هدف کیفر بزهکار وعدم توجه به بزه دیده
3- حضور پررنگ بزهکار در دادرسی کیفری

ب- عدالت ترمیمی:
1- به اصلاح آسیب های ناشی از بزه توجه دارد.
2- تلاش و سعی به ترمیم بزه دیده
3- ورود بزهدیده و بزهکار و گروه های مرتبط با بزه


3- عناصر عدالت ترمیمی:
1- داوطلبانه بودن: عدم اجبار و ترس، ساختگی و تشریفاتی نبودن، مشارکت واقعی و فعال بزه دیده و بزهکار
2- اظهار حقیقت: پذیرش مسئولیت به جای انکار بزه از سوی بزهکار و ابراز حقیقت به عنوان پیش شرط مثلاً میزان دخالت بزهکار بدون هیچ کمی و کاستی و مبالغه گویی
3- رودرویی: رودررویی سهم داران عدالت ترمیمی، بزهکار و بزه دیده و میانجیگر یا خانواده به نقل ماجرا برای جبران می پردازند.
4- توافق: توافق میان بزهکار و بزه دیده برای جبران آسیب به صورت سازشی نه کیفری
5- حمایت: حمایت از بزه دیده، بزهکار و اشخاص آسیب پذیر و جامعه بصورت متعادل در جهت جبران آسیب
6- غیرعلنی بودن: اصل 14 اصول پایه «فرآیند ترمیمی در حضور عموم اجرا نمی شود و می بایست محرمانه بماند» زیرا راه آنان را برای بازگشت به جامعه دشوار می سازد.
نکته: عناصری که در مورد عدالت ترمیمی بیان شده هرکدام می تواند خود از مصادیق تفاوت با عناصر عدالت سزادهنده تلقی شود.

بزهدیده در نظام عدالت کیفری:
مقایسه سئوالاتی که در دو عدالت به وجود می آید. بزه دیده نادیده، پاسخ به بزه کیفر و تنبیه، شایسته بزه دیده را در نظر نمی گیرد. منافع بزه دیده نسبت به منافع عموم در درجه دوم قرار می گیرد.  در باستان نقش بزه دیده پررنگ بوده اما رفته رفته به حاشیه کشیده شده است.

1-  نقش وجایگاه بزه دیده..؟ «نادیده گرفته شدن»
اویل قرن 19 دوره نادیده گرفتن آغاز شد. حکومت تعقیب کرد نه بزه دیده. تعقیب و دستگیری. آسیب های بزه دیده نادیده گرفته شد.
1-  نادیده گرفته شدن جایگاه بزه دیده
2- انکار نقش بزه دیده در دادرسی
3-  نبود جبران مادی نسبت به آسیب وارده. باعث ظهور اندیشه بزه دیده شناسی شد.

2- ظهور اندیشه بزه دیده شناسی
«1947»  در دو حوزه تقصیر بزه دیده و بزه دیده در چهارچوب قانون...
این رشته بزه دیده را ملزم به شرکت در فرایند عدالت می کند. یا در قبال بزه مسئول می داند.
نقش حمایت از بزه دیده. بزه دیده شناسی افراطی اثباتی چالشی بالینی انتقادی
عمومی و مجرمانه. در سال 1985 اوج گرفت.
مطالبی که در مورد نیازهای بزه دیده وجود دارد:  مشارکت، همدردی، اظهار نظر، احیای حس کنترل، در عدالت کیفری بزه دیده نمی تواند سئوال بپرسد .

3-  در نهایت اصلاحات انجام گرفته در بستر عدالت کیفری
1- بیان اظهارات تاثیر گذار.
2-  بهبود بخشیدن به سرنوشت بزه دیده
3- پرداخت غرامت بزه دیدگان به وسیله دولت، پرداخت غرامت به وسیله بزهکار.

برنامه ها و فرایندها نظام عدالت کیفری در مورد بزه دیده
برای اینکه برنامه ها به انداز کافی موفق نبودند ما فرایند هایی را طرح کردیم
1- جهت گیری دوباره واحد خدمات مراقبتی
تعلیق مجازات عفو و آزادی مشروط، در انگلیس بزه دیدگان در جریان قرار می گرفتند.
2- برنامه اظهارات تأثیر گذار بزه دیده
باید برای بزه دیدگان فرصتی قایل شد تا مجال ارایه اطلاعات به ضابط یا مقام قضایی را اعلام کند. و در تصمیم گیری استفاده شود مانند اظهاریه یا خطابه بزه دیدگان . که متشکل از مادی و معنوی می شود .
3- افزایش میزان استفاده از مفاهیم عدالت ترمیمی «ارجاع به کتاب توافقی شدن نظام آیین دادرسی دکتر نیازپور»

رویکرد عدالت ترمیمی به بزه دیده
1- بزهدیده کنشگر فعال
از سال 1980 تحولی در نظام عدالت کیفری رخ داد و حالت منفعل گونه بزه دیده در فرایند عدالت کیفری تبدیل به حالتی کنشگر و فعال گونه به خصوص در حین دادرسی شده است. در عدالت کیفری جاب بزه دیده با دادستان عوض می شود. ولی در عدالت ترمیمی بزه دیده در جای خود می نشیند و همین امکان رویارویی میان بزه دیده و بزهکار را محیا می کند. «ماده 2 اعلامیه»

2- نیازهای بزه دیده
پرداخت غرامت:
بزهکار با پرداخت غرامت بخش عظیمی از خسارت را جبران می کند. «اهمیت نمادین»

بهبود امنیت بزه دیده:
شناسایی خسارت های بزه دیده ، ترس تحقیر تنهایی بزه دیده بعد از وقوع جرم .
بهبود به دلیل جلوگیری از رخداد بزه مجدد. مستلزم ملاقات بزه دیده و بزهکار در بستر عدالت ترمیمی

اعطای اختیار:
در عدالت کیفری بزهکار حق آزادی عمل بزه دیده را ربوده و نقش آن را کمرنگ کرده است اما در عدالت ترمیمی سعی بر اعطای اختیار به بزه دیده است.

جبران:
بزهکاران در راستای جبران باید کاری انجام دهند. تناسب میزان جبران و خطا و جبران خسارت های معنوی وارده بر بزه دیده است.

التیام بزه دیده:
بازگرداندن بزه دیده به جامعه مثلاً در جرم تجاوز جنسی باعث افسردگی می شود و مسیر بازگشت بزه دیده به جامعه را سخت می کند. که در عدالت کیفری توجه نشده و در عدالت ترمیمی نسبت به جرم و آسیب دارای اشکال مختلف است.

3- محدودیت های عدالت ترمیمی برای بزه دیده
1- عدم شناسایی بزهکاران
در اکثر مواقع بزهکاران دستگیر و شناسایی نمی شوند و یا بزه دیدگان در بعضی موارد از اعلام بزه دیدگی خودداری می کنند. در این موارد حلقه های حمایتی و دولت می تواند به جبران خسارت و تسکین روحیات صدمه دیده بزه دیده منجر شود.
2- اجتناب از رویارویی بزه دیده با بزهکار
در جرایم تجاوز جنسی و ضرب و جرح و غیره که امکان رودررویی بزهکار و بزه دیده به راحتی ممکن نیست، میانجیگران و مشاوران اجتماعی سعی می کنند بزه دیده را برای شرکت در فرایندها و برنامه های عدالت ترمیمی آماده کنند.

4- بزهکار در عدالت کیفری
1- آسیب های وارده به بزهکار
سرزنش بزهکار:
در عدالت کیفری، بزهکار شناسایی، تعقیب و به علت ارتکاب بزه سرزنش می شود. فردگرایانه بودن، عدم جبران کامل خسارت و انکار ارتکاب بزه از سوی بزهکار و در نهایت عدم توجه عدالت تنبیهی به آینده وی.
بدنامی بزهکار «برچسب زنی»:
بدنامی ناشی از طرد شدن از جامعه نسبت به بزهکار. همین باعث به وجود آمدن نظریه برچسب زنی شد «اریکسون آمریکایی 1962» 1- مانع از قبول مسؤلیت از سوی بزهکار می شود. 2- زیان های وارده به بزهکار ناجواب می ماند زیرا عدالت کیفری سعی بر تبیه دارد نه جبران. 3- عدم ایجاد ندامت در بزهکار. 4- عدم پیشگیری از جرم در آینده.
تحمل رنج:
کانت: حق تلافی حق مجازات را تشکیل می دهد.

2- پاسخ های متفاوت به بزهکار:
خسارت زدایی:
بزهکار باید ضررهای ناشی از بزه را جبران کند.  متناسب با جرم و نظر دادگاه. ولی به بزه دیده و بزهکار توجه نمی شود. همچنین به توانایی بزهکار برای جبران لحاظ نمی شود، مثال ماده  696 قانون مجازات اسلامی

کیفر:
عدالت کیفری به دنبال مجازات است. اکثر مجازات ها دارای یک وجه مشترک است و آن هم جنبه سزادهی می باشد حتی کیفرهایی که جنبه اصلاح و درمان دارند اما تمرکز عدالت ترمیمی به سزادهی نمی باشد بلکه به دنبال ترمیم، جبران و التیام خسارات و زیان های وارده به بزهکار و بزه دیده و جامعه می باشد.

جایگاه بزهکار:
بزهکار عملاً شخص منفعلی است که باید از خود دفاع کند در شرایط نابرابر در حالی که دائماً در حال تحقیر است .


رویکرد عدالت ترمیمی در مقابل بزهکاران:
رویکرد عدالت ترمیمی نسبت به بزهکاران عبارت است از:  متقاعد کردن بزهکاران به پذیرش مسئولیت رفتارشان، اصلاح و بازگشت دوباره به جامعه شهروندان مطیع قانون و متقاعد کردن آنان به شکستن عادت به ارتکاب بزه

1- موانع بازگشت بزهکار به جامعه
مطالعات دفاعیات متهمین در عدالت کیفری باعث شده است که ما آنان را در 4 دسته تقسیم بندی کنیم .
1- دسته ای که به کل اتهام وارده را رد می کنند و آن را صرفاً یک پرونده سازی و افترا می دانند.
2- دسته ای که فعل ارتکابی را قبول می کنند مثلاً اذعان می کنند که فلان شی بزه دیده را دزدیده ام ولی این شی فاقد ارزش معنوی و مادی می باشد .
3- دسته ای ارتکاب فعل مجرمانه را قبول دارند ولی بیان می دارند که در آن لحظه مضطر، مست یا خواب بوده اند و در نتیجه مسئولیت فعل بزهکارانه را نفی می کنند.
4- دسته آخر با قبول مسئولیت ارتکاب بزه ادعا می کنند که بزه دیده مستحق اینگونه رفتار بوده و خود را از هرگونه تحمل مجازات بری می داند. اکثر این نفی ها در نظام عدالت کیفری ناشی از ترس و هراس بزهکار از تحمل مجازات است و این ترس تمایل ابراز حقیقت و میزان قبول مسئولیت را کاهش خواهد .

2- پذیرش داوطلبانه مسئولیت توسط بزهکار
3- شرمساری همراه با گذشت
4- جبران خسارت بزه دیده توسط بزهکار
الف: سنجش جبران خسارت در نظام عدالت کیفری
ب: اهمیت جبران
گرداورنده آقای میر مسعود فرزانه

 

 

روابط عمومی گروه وکلای رسمی

بازديد : 260