دعاوی در بسیاری موارد می تواند به سازش ختم شود چرا که طرفین خود به وضوح میدانند حق با چه کسی است و یا از روی لج بازی اقدام به طرح دعوا و... نموده اند و در دادگاه تصمیم به سازش می گیرند و یا با پیشنهاد وکلای طرفین مبنی بر سازش مواجه و نیز امکان پیشنهاد سازش از طریق قاضی نیز وجود دارد، سازش دارای آثار حقوقی است و پس از سازش این آثار بر آن و طرفین تحمیل می گردد برای دانستن این آثار و دیگر آثار و قواعد و احکام سازش مقاله پیش رو که توسط  گروه وکلای رسمی  و نگاشته شده توسط وکلای متخصص، را مطالعه نمایید. سازش چیست؟ برای سازش چه باید کرد؟ آیا سازش دارای اعتبار است؟ آیا می توان در دادگاه سازش نمود؟ سازش در دادگاه به چه صورت است؟ درباره سازش بدانیم.
سازش یکی از راه حل هایی است که برای رفع اختلاف و خاتمه دادن به دعوا در کنار دیگر شیوه های حل اختلاف مانند حل و فصل دعاوی به شیوه داوری مورد استفاده قرار می گیرد.
سازش در لغت به معنای صلح و آشتی و سازگاری میان طرفین دعوا می باشد و در قرآن نیز از سازش به معنی دفع مرافعه و پایان دادن به دعوا سخن به میان آمده است.
هر شخص اعم از حقیقی یا حقوقی می تواند در هر مرحله ای پیش از اقامه دعوا و یا پس از آن برای حصول سازش با طرف مقابل از دادگاه صالح به طور کتبی درخواست سازش نماید.
دادگاه پس از درخواست سازش وقت رسیدگی تعیین می نماید و طرفین را دعوت می کند فلذا بایستی در دعوت نامه قید گردد که شخص مورد نظر برای سازش دعوت می شود.
چنانچه طرفین حاضر به سازش نباشند دادگاه آنها را برای طرح و اقامه دعوا راهنمایی خواهد کرد.
سازشی که میان طرفین واقع می شود ممکن است به دو صورت انجام شود بدین شرح که:
1- سازش در دادگاه
2- سازش خارج از دادگاه
سازش در دادگاه چگونه است؟
طرفین می توانند پس از اقامه دعوا در دادگاه سازش نمایند، موضوع سازش و شرایط آن در صورت مجلس قید می شود و پس از آن دادگاه ختم رسیدگی به سازش را اعلام نموده و گزارش اصلاحی صادر می کند، گزارش اصلاحی نوعی تثبیت قرارداد طرفین دعوا می باشد.
چنانچه قسمتی از مفاد سازش نامه جنبه اجرایی داشته باشد دادگاه در گزارش اصلاحی قید می کند و بایستی به گونه ای تنظیم شود که در مراجع دیگر قابلیت استناد داشته باشد و به طور کلی نقش دادگاه همچون دفتر اسناد رسمی می باشد.
2- سازش در خارج از دادگاه چگونه است؟
سازش در خارج از دادگاه ممکن است نزد مأموران رسمی در دفاتر اسناد رسمی صورت گیرد و یا بدون حضور چنین مأمورانی به موجب سند عادی انجام شود. طرفین دعوا می توانند نسبت به موضوع دعوایی که در دادگاه مطرح است در دفتر اسناد رسمی سازش نامه تنظیم نموده و به دادگاه صالح تقدیم نمایند که در سازش نامه عادی طرفین می بایست نسبت به صحت آن در دادگاه اقرار نمایند که در این صورت موجب مختومه شدن موضوع مورد دادرسی می شود.
در مواردی سازش به وسیله داور نیز قابل پذیرش است که در این صورت اختیار حل و فصل دعوا به شیوه صلح و سازش به داور اعطا می شود و اگر داور خارج از حدود اختیارات خود دعوا را به سازش ختم کند رأی صادره توسط وی باطل و قابلیت اجرا نخواهد داشت.
نسبت به دعاویی که در صلاحیت شورای حل اختلاف است طرفین می توانند درخواست سازش نمایند و شورای حل اختلاف گزارش اصلاحی تنظیم می نماید، گزارش اصلاحی که توسط شورای حل اختلاف نیز صادر می گردد قطعی بوده و غیر قابل اعتراض است.
سازش نامه در صورتی دارای اعتبار است که مخالف صریح قانون و یا نظم عمومی و اخلاق حسنه نباشد.
درخواست سازش می بایستی مربوط به اموری باشد که طرفین بتوانند به طور قانونی آن را اعمال نمایند به طور مثال نمی توان نسبت به دعوای ورشکستگی و یا اموال عمومی و دولتی درخواست سازش نمود.
سازش نامه از دعاوی غیر مالی محسوب شده و سندی است که همانند احکام دادگاه ها لازم الاجرا بوده و علاوه بر طرفین دعوا بین وراث و قائم مقام قانونی آنها معتبر می باشد بنابراین دادگاه می تواند به درخواست ذینفع برای اجرای مفاد آن اجراییه صادر نماید.
وکیل در دادگاه دارای کلیه اختیارات می باشد که موکل به وی داده است حال امکان دارد طرح سازش در جلسه دادگاه پیشنهاد شود و وکیل نیز شرایط را برای موکل خود خوب ارزیابی کند ولی وکالت در سازش یعنی این اختیار را نداشته باشد و وکیل مذکور نمی تواند اقدام به قبول سازش نماید، پس وکیل یا وکلای دادگستری از سوی موکل خود اختیار سازش را خواهند داشت و وکیل دادگستری و یا وکلای دادگستری از سوی موکل خود نیابت دارند و همواره به یاد داشته باشید وکیل دادگستری و یا وکلای دادگستری بایستی غبطه موکل خود را رعایت نمایید و چنانچه وکیل دادگستری و یا وکلای دادگستری غبطه موکل خود را رعایت ننمایند تخلف نموده و قابل پیگیری است، پس بیاییم به وکیل یا وکلای دادگستری اعتماد کنیم و با سپردن پرونده به وکیل یا وکلای دادگستری آسوده خاطر باشیم.
روابط عمومی  گروه وکلای رسمی