موسسه حقوقی دادآوران نستوه | مجازات پرداخت و دریافت رشوه

16 /02 /1398
مدیر سایت
مقالات کیفری
84

مجازات پرداخت و دریافت رشوه





جرم رشا و ارتشا چگونه تحقق می یابد؟


با گسترش شهر نشینی و حرکت جوامع به سوی مدرنیته، ساختار جامعه تغییر کرد. دولت ها به وجود آمدند و دولت برای اعمال حاکمیت و برپا نگه داشتن جوامع، اقدام به ایجاد ادارات و نهادهایی نمود که هر کدام در بخش مرتبط و به خصوصی فعالیت می نمایند. با گذشت زمان و پیچیده شدن روابط اجتماعی، روند کار در ادارات و نهادهای دولتی نیز تغییر نمود. افراد برای حل و فصل بیشتر مسائل خود معمولاً با ادارات دولتی در ارتباطند و هیچ شخصی نیست که تا کنون به ادارات دولتی مراجعه نداشته باشد. موسسه حقوقی دادآوران نستوه اقدام به اشتراک مطلب فوق تحت عنوان رشوه نموده است شاید سئوالاتی برای شما از قبل پیش آماده باشد که : رشوه چیست؟ چگونه برای رشوه شکایت نماییم؟ مجازات رشوه دادن چیست؟ بهترین وکیل برای شکایت در جرم رشوه کیست؟ مجازات رشوه گرفتن چیست؟ چگونه از شخصی که رشوه گرفته است شکایت کنیم؟ مدارک برای شکایت از جرم رشوه چیست؟ بهترین وکیل دفاع در پرونده رشوه کیست؟ شما هم اکنون می توانید با ما در ارتباط باشید.

کارمندان دولت در چارچوب قانون و آیین نامه ها، موظف به انجام وظیفه هستند. اما گاهی کارمندان ادارات و نهادهای دولتی، با تحت فشار گذاشتن اشخاص، یا دادن وعده های واهی، اعمال نفوذهای غیر قانونی و سایر اعمال مشابه، از آنان وجوهی را دریافت می کنند. این وجوه در برابر انجام دادن یا انجام ندادن عملی که قانوناً وظیفه آن کارمند دولت بوده است، دریافت می شود. این جرم در حقوق کیفری ایران، رشا و ارتشا نام دارد. به پرداخت رشوه توسط شخص رشا و به دریافت آن توسط مامور دولت ارتشا گفته می شود.

پس برای تحقق جرم ارتشا، بایستی اولاً مرتکب کارمند دولت باشد و ثانیاً آن وجه یا مال را برای انجام یا عدم انجام وظایف قانونی، دریافت کند. برای مثال کارمند بانکی دولتی، برای جلوتر انداختن نوبت وام یک شخص، از او طلب مقداری پول نماید، و یا مامور نیروی انتظامی برای صورتجلسه نکردن و اطلاع ندادن وقوع جرمی، از مرتکب آن جرم مقداری وجه نقد بگیرد.

باید بدانید که لزوماً دریافت فیزیکی مال یا پول شرط تحقق ارتشا نیست. بلکه انجام دادن معامله های صوری و غیر واقعی نیز شامل آن می شود. فرضاً فروش یک قطعه زمین با ارزش 10 میلیارد تومان در نیاوران، به قیمت ده میلیون تومان به قاضی رسیدگی کننده به یک دعوی حقوقی، برای انجام دادن امور غیر قانونی، با در نظر گرفتن جمیع اوضاع و احوال، می تواند ارتشا تلقی شود.

جرم ارتشا، جرمی است مطلق که تحقق آن منوط به تحقق فعل یا ترک فعل تراضی شده بین دو طرف نیست، بلکه به محض دریافت و پرداخت و یا انتقال مال به هر نحوی، رشا و ارتشا تحقق می باد.

رکن مادی جرم رشا و ارتشا

همانطور که گفته شد پرداخت وجه یا مال (به هر نحوی) در مقابل انجام  یا عدم انجام وظایف قانونی کارمند دولت است. رکن قانونی جرم ارتشا ماده 3 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشا، اختلاس و کلاهبرداری می باشد. این ماده مقرر می دارد: هر یک از مستخدمین و مأمورین دولتی اعم از قضایی و اداری یا شوراها یا شهرداری‌ها یا نهادهای انقلابی و به طور کلی قوای سه ‌گانه و همچنین نیروهای مسلح یا شرکت‌ های دولتی یا سازمان ‌های دولتی وابسته به دولت یا مأمورین به خدمات عمومی خواه رسمی یا غیر رسمی برای انجام دادن یا انجام ندادن امری که مربوط به سازمان‌ های مزبور است، وجه یا مال یا سند پرداخت وجه یا تسلیم مالی را مستقیماً یا غیر مستقیم قبول کند، در حکم مرتشی است؛ اعم از اینکه امر مذکور مربوط به وظایف آنها بوده یا آن که مربوط به مأمور دیگری در آن  سازمان باشد، خواه آن کار را انجام داده یا نداده و انجام آن بر طبق حقانیت و وظیفه بوده یا نبوده باشد یا آن که در انجام یا عدم انجام آن مؤثر بوده یا نبوده باشد، مجازات می ‌شود.

همچنین، در صورتي كه قيمت مال يا وجه مأخوذ بيش از بيست هزار ريال نباشد به انفصال موقت از شش ماه تا سه سال و چنانچه مرتكب در مرتبه مدير كل يا‌همتراز مدير كل يا بالاتر باشد به انفصال دائم از مشاغل دولتی محكوم خواهد شد و بيش از اين مبلغ تا دويست هزار ريال از يک سال تا سه سال حبس ‌و جزای نقدی معادل قيمت مال يا وجه مأخوذ و انفصال موقت از شش ماه تا سه سال محكوم خواهد شد و چنانچه مرتكب در مرتبه مدير كل يا همتراز‌مدير كل يا بالاتر باشد به جای انفصال موقت به انفصال دائم از مشاغل دولتی محكوم خواهد شد.

در صورتی كه قيمت مال يا وجه مأخوذ بيش از دويست هزار ريال تا يک ميليون ريال باشد مجازات مرتكب دو تا پنج سال حبس بعلاوه جزای نقدی ‌معادل قيمت مال يا وجه مأخوذ و انفصال دائم از خدمات دولتی و تا هفتاد و چهار ضربه شلاق خواهد بود. چنانچه مرتكب در مرتبه پايين ‌تر از مدير‌كل يا همتراز آن باشد به جای انفصال دائم به انفصال موقت از شش ماه تا سه سال محكوم خواهد شد.

در صورتی كه قيمت مال يا وجه مأخوذ بيش از يک ميليون ريال باشد مجازات مرتكب پنج تا ده سال حبس بعلاوه جزای نقدی معادل قيمت مال يا وجه ‌مأخوذ و انفصال دائم از خدمات دولتی و تا هفتاد و چهار ضربه شلاق خواهد بود و چنانچه مرتكب در مرتبه پايين ‌تر از مدير كل يا همتراز آن باشد به ‌جای انفصال دائم به انفصال موقت از شش ماه تا سه سال محكوم خواهد شد.


باید بدانیم که قانونگذار در این قانون، شروع به ارتشا را نیز پذیرفته است، در تبصره 3 ماده 3 قانون تشدید ارتشا بیان می دارد: مجازات شروع به ارتشا حسب مورد حداقل مجازات مقرر در آن مورد خواهد بود. (‌در مواردی كه در اصل ارتشا انفصال دائم پيش بينی ‌شده است در شروع به ارتشا به جای آن سه سال انفصال تعيين می ‌شود) و در صورتی كه نفس عمل انجام شده جرم باشد به مجازات اين جرم نيز‌محكوم خواهد شد.

بنابراین چنانچه مقدمات جرم ارتشا فراهم آورده شود، مثلاً مذاکرات انجام شده و قرارها گذاشته شود اما پرداخت پول یا مال به دلیل دستگیری توسط پلیس انجام نشود، این جرم شروع به ارتشا بوده و مجازات مقرر را دارد.

همچنین بند 17 ماده 8 قانون رسیدگی به تخلفات اداری، ارتشا را تخلف دانسته است. بر اساس این قانون، گرفتن هرگونه وجوهی بر خلاف آنچه در قوانین تعیین شده است، و یا اخذ هر گونه مالی که رشوه خواری تلقی شود، ارتشا محسوب می گردد.

همچنین در آیین نامه پیشگیری و مبارزه با رشوه در دستگاه های اجرایی، مصادیق ارتشا به شرح ذیل آمده است:

الف - گرفتن وجوهی به غیر از آنچه در قوانین و مقررات تعیین شده است.

ب - اخذ مالی بلاعوض یا به مقدار فاحش ارزانتر از قیمت معمولی یا ظاهراً به قیمت معمولی و واقعاً به مقدار فاحش کمتر از قیمت

ج - فروش مالی به مقدار فاحش گرانتر از قیمت به طور مستقیم یا غیر مستقیم به ارباب رجوع بدون رعایت مقررات مربوط

د -  فراهم نمودن موجبات ارتشاء از قبیل مذاکره جلب موافقت یا وصول و ایصال وجه یا مال یا سند پرداخت وجه از ارباب رجوع

ه ـ- اخذ یا قبول وجه یا مال یا سند پرداخت وجه یا تسلیم مال از ارباب رجوع به طور مستقیم یا غیر مستقیم برای انجام دادن یا انجام ندادن امری است که مربوط به دستگاه اجرایی می باشد.

و -اخذ هرگونه مال دیگری که در عرف رشوه خواری تلقی می شود، از جمله هر گونه ابراء یا اعطاء وام بدون رعایت ضوابط یا پذیرفتن تعهد یا مسوولیتی که من غیر حق صورت گرفته باشد و همچنین گرفتن پاداش و قائل شدن تخفیف و مزیت خاص برای ارایه خدمات به اشخاص و اعمال هرگونه موافقت یا حمایتی خارج از ضوابط که موجب بخشودگی یا تخفیف گردد.

 حال باید بدانیم که شکایت از جرم ارتشا چگونه ممکن است؟


در ابتدا ذکر این نکته ضروری است که بدانیم طبق قانون، رشوه دهنده نیز مجرم بوده و مجازات می شود. مگر اینکه ثابت کند که از دادن رشوه ناگزیر بود و تحت شرایط اضطرار، رشوه پرداخت کرده است. اثبات شرایط اضطرار، امری است فنی و حقوقی که بایستی با کمک و نظارت متخصص حقوقی انجام گردد یا پرداخت رشوه را گزارش داده و یا شکایت نماید که در این صورت از مجازات حبس معاف می گردد.

برای اثبات جرم اضطرار نیز مانند سایر جرائم، بایستی ادله و مستندات قابل قبولی داشت. این نکته قابل ذکر است که بر خلاف اغلب جرائم، کشف جرم ارتشا اکثراً توسط بازرسی و یا اطلاع یافتن مسئولین می باشد.

اما گاهی افراد عادی در برخورد با کارمندان دولت قربانی این جرم می شوند. در این موارد چنانچه شخص مایل به طرح شکایت کیفری باد، باید مستندات و مدارک قابل قبولی دال بر ارتکاب این جرم ارائه دهد. به طور مثال، قبوض پرداخت پول به حساب مرتکب جرم، تصویر سند منتقل شده به وی و...

لازم به ذکر است که بیشتر مرتشیان، درخواست واریز پول یا انتقال مال به نام شخص ثالث را دارند که غالباً از اقوام و نزدیکان ایشان است. در اینصورت نیز ارتشا قابل اثبات است، زیرا دادرس رسیدگی کننده به پرونده، تنها به انتقال به نام خود آن شخص بسنده نمیکند و هر موضوعی که باعث علم وی شود، می تواند مثبت ادعای شاکی باشد.

رسیدگی به جرم ارتشا در دادسرای کارکنان دولت صورت می گیرد و این رسیدگی به غیر از رسیدگی هیات رسیدگی به تخلفات اداری به موضوع فوق می باشد.

در نهایت، به طور کلی طرح شکایت، پیگیری و دفاع در مقابل اتهام ارتشا امری است به شدت تخصصی که چنانچه فرد نتواند مدافعات مناسب و محکمه پسندی را ارئه نماید، یا شکایت وی رد خواهد شد و یا در صورتی که متهم چنین پرونده ای باشد، اتهام وی اثبات و متحمل صدمات جبران ناپذیری خواهد شد. دپارتمان کیفری موسسه حقوقی دادآوران نستوه به صورت ویژه نسبت به موضوع تخلفات کارکنان دولت به جرم رشا، به جرات دارای باسابقه ترین وکلا در حوزه تخصصی جرائم مرتبط می باشد. وکلایی متخصص و متعهد که همواره پیگیر حقوق موکلان بوده و سوابق درخشانی در دعاوی مربوطه دارند.

چنانچه در خصوص جرم رشا و ارتشا سوالی دارید، چنانچه در پرونده های مرتبط ورود پیدا کرده یا قصد طرح شکایت را دارید، جهت مشاوره و اطلاعات بیشتر با ما در تماس باشید:


021- 22873972

 

021- 22881951  

 

به قلم وکیل بهاره همایی وکیل پایه یک دادگستری عضو کانون وکلای دادگستری مرکز

روابط عمومی گروه وکلای نستوه

برچسب ها:
جدید ترین مقالات کیفری
جدید ترین مقالات
جدید ترین سوالات حقوقی
موسسه حقوقی دادآوران نستوه

 

موسسه حقوقی دادآوران نستوه  با استفاده از وکلای پایه یک دادگستری دارای تجربه، می تواند پاسخگوی مشکلات حقوقی شما عزیزان باشد. اعتماد اولین گزینه برای شروع می باشد.
هم اکنون با ما در ارتباط باشید.
دفتر مرکزی: تهران- پاسداران- بوستان دوم- ابتدای گیلان غربی- پلاک 46- طبقه سوم جنوبی با شماره تماس 22881951 - 22873972 - 021
شعبه: شهریار- اندیشه- فاز 1- ابتدای شاهد شرقی- مجتمع اداری کیمیا- طبقه اول- واحد 3 با شماره تماس 65514382 - 021

 

ساعات کاری شنبه تا چهارشنبه از ساعت 9 صبح الی 20  می باشد.