گروه وکلای رسمی منابع آموزشی خود را با هدف حمایت از شرکت کنندگان در آزمون های کارآموزی وکالت و قضاوت را در اختیار علاقه مندان با قابلیت دانلود رایگان قرار می دهد تا باعث رشد و ارتقاء اشخاصی گردد و قصد رقابت در آزمون های کارآموزی  وکالت و قضاوت و... را دارند. با گروه وکلای رسمی همراه باشید.
منابع آزمونی حقوق تجارت بدین شرح تقدیم می گردد.
1- موضوع حقوق تجارت
2- شرکت های تجاری
3- تشکیل شرکت های تجاری
4- تصمیم گیری در شرکت های تجاری
5- اندوخته قانونی
6- اسناد تجاری «1»
7- اسناد تجاری «2»
8- ورشکستگی

تشکیل شرکت تجاری: همانگونه که مستحضرید، پذیره نویسی مختص شرکت سهامی عام است و اظهارنامه در حکم شناسنامه شرکت و اساسنامه شرکت در حکم قانونو جهت  اداره شرکت است.
شرکت اشخاص: شرکت اشخاص در مواد 118 و 185 قانون تجارت آمده اند و شرکت تضامنی و شرکت نسبی وقتی تشکیل می شوند که:
1- تمام سرمایه نقدی تأدیه شود.
2- تمام سهم الشرکه غیر نقدی تقویم و تأدیه شده باشد.
نکته- اگر شرایط فوق الذکر مورد رعایت قرار نگیرد شرکت تشکیل نخواهد شد.
شرکت با مسئولیت محدود: شرکت با مسئولیت محدود در مواد 96 و 97 قانون تجارت آمده اند و شرکت با مسئولیت محدود زمانی تشکیل می شود که:
1- پرداخت تمام سرمایه نقدی
2- تقویم و تسلیم تمام سرمایه غیر نقدی
3- در شرکت نامه صراحتاً قید شده باشد سهم الشرکه های غیر نقدی هر کدام به چه میزان تقویم شده است.
نکته 1- تقویم آورده های غیر نقدی در شرکت تضامنی و شرکت نسبی و شرکت با مسئولیت محدود توسط خود شرکا به اتفاق آراء صورت می گیرد و نیاز به کارشناس رسمی ندارد. «اما در شرکت سهامی طبق نظر کارشناس رسمی دادگستری صورت می گیرد»
نکته 2- شرایط اساسی و صحت تشکیل شرکت با مسئولیت محدود موارد 3 گانه فوق الذکر است.
نکته 3- در صوت عدم رعایت موارد 3 گانه فوق الذکر که در مواد 96 و 97 قانون تجارت عنوان گردیده است، سقوط از درجه اعتبار و بطلان است همانگونه که ماده 100 قانون تجارت صراحتاً عنوان نموده است.
نکته 4- در صورت بطلان، شرکا شرکت با مسئولیت محدود در مقابل اشخاص ثالث حق استناد به این بطلان را ندارند.
آثار بطلان: آثار بطلان شرکت با مسئولیت محدود در ماده 101 قانون تجارت آمده است:
1- مسئولیت مدنی
2- مسئولیت کیفری
1- مسئولیت کیفری: مطابق بند الف ماده 115 قانون تجارت کلاهبردار محسوب می شوند.
نکته- در حکم کلاهبردار بوده و شامل هیأت نظار نمی شود.
2- مسئولیت مدنی: شرکایی که بطلان مستند به عمل آنها است و هیأت نظار و مدیر هایی که در حین حدوث سبب بطلان و یا بلافاصله پس از آن سرکار بوده و انجام وظیفه نکرده اند دارای مسئولیت تضامنی و مسئول خسارت ناشی از این بطلان در مقابل اشخاص ثالث و شرکا دیگر می باشند.
آثار بطلان شرکت با مسئولیت محدود که در ماده 101 قانون تجارت آمده است «مسئولیت مدنی»:
1- هر شخصی که مقصر باشد «شرکا، هیأت نظار و مدیران»
2- مسئول خسارت ناشی از این بطلان در مقابل اشخاص ثالث و شرکا دیگر
3- مرور زمان 10 ساله، از زمان حدوث، موجب بطلان است.
4- مؤسسین و مدیرانی که بر خلاف واقع پرداخت تمام سهم الشرکه نقدی و تقویم و تسلیم سهم الشرکه غیر نقدی را در اوراق اسنادی که باید برای ثبت شرکت دهند، اظهار کرده باشند «شامل هیأت نظار نمی شود».
نکته- در اوراق و اسنادی که به مرجع ثبت شرکت ها می دهند به دروغ اظهار نموده باشند در حکم کلاهبردار می باشند.
تقویم غیر واقعی: ضمانت اجرای مدنی در ماده 98 قانون تجارت آمده است و شرکت باطل نمی باشد. 
شرکت نسبت به تفاوت قیمتی که در حین تشکیل شرکت برای سهم الشرکه های غیر نقدی معین شده است در مقابل اشخاص ثالث مسئولیت تضامنی دارند بدین معنی که ضمانت اجرا، شرکت تضامنی است.
نکته- مرور زمان دعاوی فوق 10 سال از تاریخ تشکیل شرکت است.

تفاوت قیمت واقعی و اسمی «قیمت تقویمی»: فرض قیمت تقویمی 200/000/000 میلیون ریال است و قیمت واقعی 100/000/000 میلیون ريال است که نسبت به قیمت 100/000/000 میلیون ريال غیر واقعی ضامن می باشند.
نکته- ضمان نسبت به تفاوت قیمت حین تشکیل شرکت است و ضمانت اجرای تقویم غیر واقعی بیش از قیمت واقعی در حکم کلاهبرداری است.

تفاوت های شرکت سهامی عام و شرکت سهامی خاص:
شرکت سهامی عام:
1- طرز تأمین سرمایه: مقداری را مؤسسین و الباقی را مردم تأمین می کنند.   
2- حداقل میزان سرمایه: حداقل 5 میلیون ريال می باشد و تعهد 20 درصد و پرداخت 35 درصد آن  
3- تعداد شرکا: حداقل 5 شریک 
4- تعداد مدیران: حداقا 5 مدیر
5- انتخاب اولین مدیران و بازرس: توسط مجمع عمومی مؤسس
6- از حیث امکان ورود به بورس: می تواند وارد بورس شود.
7- حداکثر مبلغ اسمی هر سهم: 1000 تومان
8- محدودیت در انتقال سهام: نمی توان محدودیت ایجاد نمود.
9- انتشار اوراق قرضه: می تواند منتشر نماید الیته با تصویب مجمع عمومی فوق العاده
شرکت سهامی خاص:
1- طرز تأمین سرمایه: سرمایه در موقع تأسیس منحصراً توسط مؤسسین تأمین می گردد.
2- حداقل میزان سرمایه: حداقل 1 میلیون ريال می باشد و تعهد کل و پرداخت 35 درصد آن.
3- تعداد شرکا: حداقل 3 شریک  
4- تعداد مدیران: حداقل 3 مدیر
5- انتخاب اولین مدیران و بازرس: توسط کلیه سهام داران «البته ممکن است توسط مجمع عمومی مؤسس صورت پذیرد»
6- از حیث امکان ورود به بورس: نمی تواند وارد بورس شود.
7- حداکثر مبلغ اسمی هر سهم: محدودیت ندارد و تمام قطعات سهم می بایست مساوی باشد.
8- محدودیت در انتقال سهام: می شود محدودیت ایجاد نمود.
9- انتشار اوراق قرضه: نمی تواند منتشر کند.
نکته 1- در هیچ شرکتی برای تعداد شرکا حداکثر وجود ندارد ولی می بایست حداقل رعایت شود.
نکته 2- شرکت سهامی عام و شرکت سهامی خاص می توانند اوراق مشارکت منتشر نمایند.
نکته 3- در شرکت سهامی عام انتقال سهام نمی شود منوط به موافقت مدیران و... نمود.
نکته 4- مبلغ اسمی سهم ارزش هر تکه از سهم می باشد.
الف- تشکیل شرکت سهامی عام:
1- تجمع مؤسسین و تهیه طرح اساسنامه
2- تعهد حداقل 20 دصد سرمایه و پرداخت حداقل 35 درصد آن «مبلغ تعهد شده 20 درصد توسط مؤسسین»
نکته 1- پرداخت می بایست در حسابی به نام شرکت در شرف تأسیس نزد یکی از بانک ها صورت پذیرد.
نکته 2- هر مقداری که تعهد می شود باید 35 درصد آن واریز شود مثلاً اگر شرکا 50 درصد را تعهد نمایند می بایست 35 درصد از 50 درصد تعهد شده را پرداخت نمایند.
نکته 3- مؤسسین می توانند سرمایه غیر نقدی بیاورند، هر مقدار که تعهد کرده اند باید بیاورند «باید همه اش را بیاورند».
غیر نقد:
الف- باید عین آن را در بانک گذاشته و رسید گرفت.
ب- یا مدارک مالکیت آن را به بانک می دهیم و رسید می گیریم.
3- تقدیم اظهارنامه به مرجع ثبت شرکت ها به ضمیمه طرح اساسنامه + طرح اعلامیه پذیره نویسی + گواهی بانک + موافق نامه « گواهی موقت» سازمان بورس
نکته- قبل از این به مرجع ثبت شرکت ها برویم، باید از سازمان بورس و اوراق تقاضای ثبت سهام کنیم و سازمان بورس موافقت نامه و یا مجوز می دهد.

طرح اعلامیه پذیره نویسی: به شکلی که سازمان بورس تهیه کرده، سازمان بورس مقررات لایحه را رعایت می کند که در تهران اداره ثبت شرکت ها و در شهرستان ها دایره ثبت شرکت ها و در جایی که نه اداره ثبت شرکت ها باشد و نه دایره ثبت شرکت ها، اداره ثبت اسناد
نکته- مرجع ثبت شرکت ها پس از مطالعه اظهارنامه و ضمائم آن و تطبیق مفاد آنها با قانون اجازه انتشار اعلامیه پذیره نویسی می دهد.
4- مطالعه مدارک توسط مرجع ثبت شرکت ها و اجازه انتشار اعلامیه پذیره نویسی
5- انتشار اعلامیه پذیره نویسی توسط مؤسسین:
الف- در روزنامه کثیر الانتشار
ب- و نیز در بانکی که تعهد سهام نزد آن صورت می گیرد در معرض دید علاقه مندان قرار می گیرد.
6- پذیره نویسی «ورقه تعهد سهم»:
امضا ورقه تعهد سهام و پرداخت مبلغی را که نقداً باید پرداخت شود و دریافت رسید.
7- رسیدگی به وضعیت پذیره نویسی و دعوت مجمع عمومی مؤسس توسط مؤسسین:
حداکثر تا 1 ماه از انقضای مدت پذیره نویسی + اعلام و تعیین سهام هر یک از تعهد کنندگان
8- تشکیل مجمع عمومی مؤسس و انجام وظایف: تمام مؤسسین و پذیره نویسان می توانند حاضر شوند و هر سهم 1 رأی می باشد.
حد نصاب جلسه: دارندگان لااقل نصف سرمایه باید حاضر شوند تا جلسه تشکیل شود و 2/3 اکثریت برای رأی گیری.
وظایف مجمع عمومی مؤسس:
1- رسیدگی به گزارش مؤسسین و تصویب آن «احراز تعهد تمام سرمایه (سهام) و پرداخت حداقل 35 درصد آن»
2- شور درباره اساسنامه و تصویب طرح اساسنامه و در صورت لزوم اصلاح یا تغییر طرح اساسنامه
3- انتخاب اولین مدیران و بازرس و بازرسان «مدیر متعدد است و حداقل 5 نفر ولی بازرس می تواند 1 نفر هم باشد»
4- انتخاب روزنامه کثیر الانتشار که تکلیف قانونی است.
9- قبول سمت توسط مدیران و بازرس
نکته 1- قبولی بایستی کتبی باشد.
نکته 2- با قبولی سمت از سوی مدیران و بازرسان همه وظایف مربوط به مدیر و بازرس را می پذیرند و با علم به مسئولیت ها و تکالیف سمت خود، عهده داردآن شده اند»
نکته 3- از تاریخ قبولی مدیران و بازرس شرکت سهامی عام تشکیل شده محسوب می شود.
ب- تشکیل شرکت سهامی خاص:
اظهارنامه + اساسنامه شرکت «که به امضا کلیه سهامداران برسد»
در اظهارنامه:
1- امضا کلیه سهامداران
2- تعهد تمام سهام
3- سهام ممتازه
4- پرداخت اگر نقدی است حداقل 35 درصد کل سهام و اگر غیر نقدی است تأدیه تمام آن و صورت تقویم آن
در شرکت سهامی خاص اجازه ورود سرمایه غیر نقدی نیز وجود دارد ولی باید تمام آن تأدیه گردد و در صورت تقویم آن به تفکیک در اظهارنامه منعکس شود.
1- تمام آورده می تواند غیر نقد باشد.
2- سهم الشرکه غیر نقدی که تعهد کلیه سهام و گواهی بانکی 35 درصد آن
3- انتخاب اولین مدیران و بازرسان توسط کلیه سهامداران
4- قبول سمت مدیران و بازرس، کتباً
5- مدیران و بازرس با علم به تکالیف و مسئولیت های سمت خود، عهده دار آن گردیده اند.
6- ذکر نام روزنامه کثیر الانتشاری که هرگونه آگهی راجع به شرکت تا تشکیل اولین مجمع عمومی عادی در آن منتشر خواهد شد.
نکته 1- در شرکت سهامی خاص تشکیل مجمع عمومی مؤسس الزامی نیست ولیکن اگر هم تشکیل شود شرایط تشکیل و تصمیم گیری در آن مثل شرکت سهامی عام نیست بلکه باید همه حاضر شوند و همه سهامداران موافق باشند.
نکته 2- در شرکت سهامی عام و شرکت سهامی خاص جلب نظر کارشناس رسمی برای ارزیابی «تقویم» آورده های غیر نقدی ضروری است بر عکس شرکت تضامنی و شرکت نسبی و شرکت با مسئولیت محدود که به اتفاق همه شرکا است.
نکته 3- در شرکت سهامی عام می بایست قبل از اقدام به دعوت مجمع عمومی مؤسس نظر کتبی کارشناس رسمی دادگستری را بگیرند «جزء گزارش مؤسسین است».

عدم ثبت شرکت: تا شرکت به ثبت نرسد بسیاری از مهم ترین فعالیت ها را نمی تواند انجام دهد از جمله
1- نمی تواند از سرمایه شرکت استفاده کند.
2- شرکت نمی تواند اوراق سهام یا گواهی نامه موقت سهام صادر کند.
3- شرکت نمی تواند اوراق قرضه صادر کند «فقط شرکت سهامی عام امکان صدور اوراق قرضه را دارد»
نکته 1- اگر شرکت تا 6 ماه از تاریخ اظهارنامه موضوع ماده 6 به ثبت نرسد هر کدام از مؤسسین و پذیره نویسان می توانند به اداره ثبت شرکت ها مراجعه نمایند و گواهی عدم ثبت بگیرند و به بانک مراجعه نمایند و پول خود را پس بگیرند.
نکته 2- اگر شرایط تشکیل شرکت رعایت نشود شرکت باطل است لیکن شرکا در مقابل اشخاص ثالث نمی توانند به آن استناد نمایند.
نکته 3- اگر به دلیل عدم رعایت شرایط، شرکت باطل باشد یا به دلیل ماده 19 منتفی شود، تمام تعهدات و مسئولیت هایی که تا این تاریخ پذیرفته شده است و نیز تمام هزینه های صورت گرفته، کلاً به عهده مؤسسین است و مؤسسین «فقط مؤسسین» در این باره مسئولیت تضامنی دارند.

پذیره نویسی: پذیره نویسی یعنی تعهد بخشی از سرمایه شرکت توسط مردم، هر کس هر مقداری می خواهد یا توان آن را دارد.
مطابق ماده 12 و 15 لایحه علاقه مندان ظرف مهلت تعیین شده به بانک مراجعه و ورقه تعهد سهم را امضا و مبلغی را که نقداً باید پرداخت شود تأدیه و رسید دریافت خواهند کرد.
1- پذیره نویسی عمل تجاری محسوب نمی شود.
2- پذیره نویسی در بانک انجام می شود.
3- پذیره نویسان سرمایه غیر نقدی نمی توانند بیاورند و حتماً می بایست وجه نقد بیاورند.
4- پذیره نویسی در قالب امضا ورقه تعهد سهم صورت می گیرد.
5- در حال حاضر مهلت پذیره نویسی را سازمان بورس مشخص می کند و مهلت آن 30 روز است و تا 30 روز دیگر قابل تمدید است.
6- ماهیت پذیره نویسی عقد است.
7- پذیره نویسی «امضا ورقه سهم» خود به خود مستلزم قبول اساسنامه شرکت و تصمیمات مجامع عمومی صاحبان سهام است.
تصمیم گیری: تصمیم گیری توسط شرکا انجام می شود و لی در شرکت سهامی توسط مجامع عمومی صورت می گیرد.
1- شرکت اشخاص: در شرکت اشخاص یعنی شرکت تضامنی و شرکت نسبی تمام تصمیم گیری ها با اتفاق آراء می باشد.
2- در شرکت با مسئولیت محدود:
قاعده:
الف- اکثریت لااقل نصف سرمایه در دعوت اول و اکثریت عددی شرکا در دعوت دوم «اگر چه اکثریت مزبور دارای نصف سرمایه نباشد» مستند به ماده 106 قانون تجارت
ب- استثنائات:
1- اتفاق آراء
الف- در تغییر تابعیت مستند به ماده 110 قانون تجارت
ب- افزایش سهم الشرکه یا افزایش تعهدات شرکا مستند به ماده 112 قانون تجارت
2- اکثریت عددی شرکا دارای 3/4 سرمایه
الف- تغییر اساسنامه مستند به ماده 111 قانون تجارت «هر تغییری راجع به اساسنامه به غیر از تابعیت و افزایش تعهدات»
ب- انتقال سهم الشرکه مستند به ماده 102 و 103 قانون تجارت که می بایست با سند رسمی صورت پذیرد.
3- اکثریت بیش از نصف سرمایه
 انحلال شرکت مستند به بند ب ماده 114 قانون تجارت


روابط عمومی گروه وکلای رسمی